Từ đầu năm 2026, Bộ Chính trị đã ban hành 3 nghị quyết chiến lược định hướng toàn diện nền kinh tế: Nghị quyết 79, Nghị quyết 68 và Nghị quyết 10 của Trung ương được ví như “thế kiềng ba chân” vững chắc của nền kinh tế Việt Nam. Mỗi nghị quyết đại diện cho một trụ cột, tạo nên hệ sinh thái phát triển thống nhất:
- Nghị quyết 79-NQ/TW: Xác lập vai trò dẫn dắt, ổn định và định hướng của kinh tế Nhà nước.
- Nghị quyết 68-NQ/TW: Khơi thông sức sáng tạo và mở rộng không gian phát triển cho kinh tế Tư nhân.
- Nghị quyết 10-NQ/TW: Mở rộng không gian phát triển bằng cách khai thác hiệu quả khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị là một trong những văn kiện quan trọng nhất về FDI kể từ sau Nghị quyết 50-NQ/TW năm 2019. Nếu Nghị quyết 50 tập trung vào nâng cao chất lượng thu hút FDI, thì Nghị quyết 10 mở rộng hơn, coi kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia, đồng thời đặt mục tiêu xây dựng Việt Nam thành điểm đến của dòng vốn FDI chất lượng cao, có khả năng lan tỏa công nghệ, đổi mới sáng tạo và kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu.
Từ góc độ doanh nghiệp, CTC cho rằng Nghị quyết này sẽ tạo ra tác động theo 4 tầng.
- Tác động tới dòng vốn FDI
Điểm đáng chú ý nhất không phải là FDI sẽ tăng mạnh về lượng, mà là FDI sẽ thay đổi về chất.
Nghị quyết hướng tới: ưu tiên công nghệ cao; bán dẫn; AI; năng lượng xanh; thiết bị điện tử; sản xuất thông minh; logistics hiện đại; tài chính quốc tế
Đồng thời giảm dần các dự án: gia công đơn giản; tiêu hao năng lượng; sử dụng nhiều lao động giá rẻ; ô nhiễm môi trường; giá trị gia tăng thấp.
Tác động tới dòng vốn
Trong 3-5 năm tới, Việt Nam nhiều khả năng sẽ xuất hiện xu hướng FDI ít hơn nhưng quy mô từng dự án lớn hơn. Điều này sẽ làm cho vốn giải ngân tăng, chất lượng đầu tư tăng, tỷ lệ nội địa hóa tăng.
- Tác động tới doanh nghiệp FDI: Đây là nhóm hưởng lợi trực tiếp.
Thứ nhất: môi trường đầu tư ổn định hơn
Thứ hai, khuyến khích FDI mở rộng sản xuất: Không còn chỉ là đầu tư vào Việt Nam để xuất khẩu mà chuyển sang xây dựng trung tâm sản xuất khu vực.
Điều này đặc biệt quan trọng với: Samsung, LG, Foxconn, Bosch, Lego…Các doanh nghiệp này có xu hướng: mở rộng dây chuyền, tăng nội địa hóa, tìm thêm nhà cung cấp Việt Nam.
- Tác động tới doanh nghiệp Việt Nam là đối tác của FDI: Đây mới là nhóm thay đổi mạnh nhất.
Nghị quyết nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu tăng liên kết giữa FDI và doanh nghiệp trong nước. Đây là điểm mà nhiều chuyên gia đánh giá là “linh hồn” của Nghị quyết.
Các doanh nghiệp Việt sẽ có nhiều cơ hội hơn trong các lĩnh vực: logistics, cơ khí, bao bì, hóa chất, điện công nghiệp, khuôn mẫu, thép, vật liệu công nghiệp.
Tuy nhiên, cơ hội đi kèm với yêu cầu cao hơn về chất lượng, giao hàng đúng hạn, truy xuất nguồn gốc, ESG, chứng nhận quốc tế, giá cạnh tranh.
- Tác động tới doanh nghiệp cung cấp thép cho FDI
Theo CTC, đây sẽ là một trong những nhóm hưởng lợi nhiều nhất, nhưng cũng chịu áp lực chuyển đổi lớn nhất.
Có thể chia thành 6 tác động.
(1) Nhu cầu thép công nghiệp tăng mạnh hơn thép xây dựng
FDI mới chủ yếu đầu tư: điện tử, cơ khí chính xác, ô tô, robot, bán dẫn, thiết bị y tế, năng lượng… Các ngành này tiêu thụ rất nhiều thép tấm cán nóng, thép cán nguội, thép mạ, thép hợp kim, thép chịu mài mòn, thép chế tạo máy.
=> Nhu cầu sẽ dịch chuyển từ loại thép phổ thông sang thép chế tạo.
(2) Tăng tỷ lệ mua thép trong nước
Hiện nay nhiều doanh nghiệp FDI vẫn nhập thép từ nhà cung cấp nước ngoài. Nếu Chính phủ thúc đẩy nội địa hóa thành công thì các FDI sẽ phải tìm thêm nhà cung cấp Việt Nam.
Điều này mở ra cơ hội rất lớn.
(3) Tiêu chuẩn kỹ thuật tăng rất nhanh: Các doanh nghiệp thép trong nước cần đặc biệt chú ý điều này.
Khách hàng FDI không chỉ hỏi “Giá bao nhiêu?”
Họ còn hỏi:ISO, Mill Test Certificate, CO, CQ, Carbon footprint, tỷ lệ thép tái chế, phát thải CO₂.
Do đó doanh nghiệp thương mại thép cũng phải nâng cấp hệ thống quản trị.
(4) Dịch vụ sẽ quan trọng hơn giá bán
Trước đây Khách hàng mua thép. Giờ đây Khách hàng mua giải pháp cung ứng.
Ví dụ: giao JIT, tồn kho hộ khách, cắt theo quy cách, gia công CNC, phủ dầu chống gỉ, quản lý tồn kho
Biên lợi nhuận sẽ đến từ dịch vụ nhiều hơn.
(5) Chuỗi cung ứng dài hạn
Doanh nghiệp FDI ít thay đổi nhà cung cấp. Nếu vượt qua được giai đoạn đánh giá Vendor Approval thì cơ hội có thể kéo dài nhiều năm.
Cơ hội đối với các doanh nghiệp thương mại thép
| Cơ hội | Ý nghĩa |
| Tăng số lượng khách hàng FDI | Nhiều nhà máy mới sẽ cần nhà cung cấp vật liệu tại Việt Nam |
| Tăng doanh thu trên mỗi khách hàng | Nhà máy mở rộng sẽ tiêu thụ nhiều thép hơn |
| Tăng tỷ trọng thép giá trị cao | HRC, CRC, thép hợp kim, thép chịu mài mòn, thép chế tạo máy có nhu cầu cao hơn |
| Phát triển dịch vụ giá trị gia tăng | Cắt, xẻ, gia công, quản lý tồn kho, giao hàng theo dây chuyền sản xuất |
| Xây dựng quan hệ dài hạn | Khi trở thành nhà cung cấp được phê duyệt, khả năng duy trì hợp đồng nhiều năm là rất lớn |
Những việc doanh nghiệp thép nên chuẩn bị ngay
Để tận dụng làn sóng FDI theo tinh thần Nghị quyết 10, doanh nghiệp cung cấp thép nên ưu tiên:
- Xây dựng đội ngũ bán hàng chuyên phục vụ khách hàng FDI, có khả năng ngoại ngữ tốt và hiểu quy trình mua hàng của các tập đoàn đa quốc gia.
- Hoàn thiện hệ thống chất lượng, truy xuất nguồn gốc và lưu trữ hồ sơ kỹ thuật cho từng lô hàng.
- Mở rộng danh mục thép công nghiệp chất lượng cao (HRC, CRC, thép hợp kim, thép chịu mài mòn, thép khuôn…) thay vì tập trung vào các sản phẩm phổ thông.
- Đầu tư dịch vụ gia công và logistics (cắt xẻ, đóng gói, giao hàng Just-in-Time, quản lý tồn kho tại kho của khách hàng).
- Chuẩn bị các năng lực về ESG, đo lường phát thải và cung cấp thông tin về nguồn gốc vật liệu để đáp ứng yêu cầu ngày càng phổ biến từ các tập đoàn FDI.
Đánh giá tổng thể
Nếu nhìn dưới góc độ ngành thép, CTC cho rằng Nghị quyết 10 không tạo ra cú hích lớn cho toàn bộ thị trường thép, nhưng sẽ thay đổi cơ cấu nhu cầu theo hướng có lợi cho thép công nghiệp và các doanh nghiệp cung cấp cho khối FDI.
Điều đó đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp thương mại thép có năng lực kỹ thuật, quản trị chất lượng, dịch vụ logistics và khả năng tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia sẽ hưởng lợi nhiều hơn so với các doanh nghiệp chỉ cạnh tranh bằng giá. Đây là sự chuyển dịch từ mô hình “bán thép” sang “cung cấp giải pháp chuỗi cung ứng vật liệu”, phù hợp với định hướng nâng cao chất lượng FDI và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước mà Nghị quyết 10 đặt ra.
Nguồn tin: CTC
